PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP PHẢN ỨNG THẾ HALOGEN CỦA ANKAN

 

* Nhận xét chung :

– Do trong phân tử chỉ có các liên kết đơn là các liên kết bền nên ở điều kiện thường các ankan tương đối trơ về mặt hóa học. Ankan không bị oxi hóa bởi các dung dịch H2SO4 đặc, HNO3, KMnO4

– Khi có as, to, xt thì ankan tham gia các phản ứng thế, tách và oxi hóa.

* Phản ứng thế halogen (phản ứng halogen hóa)

– Thường xét phản ứng với Cl2, Br2

– Dưới tác dụng của ánh sáng, các ankan tham gia phản ứng thế halogen. Các nguyên tử H có thể lần lượt bị thế đến hết bằng các nguyên tử halogen.

CH4 + Cl2 as CH3Cl + HCl

CH3Cl + Cl2 as\xrightarrow{\text{as}} CH2Cl2 + HCl

CH2Cl2 + Cl2 as\xrightarrow{\text{as}} CHCl3 + HCl

CHCl3 + Cl2 as\xrightarrow{\text{as}} CCl4 + HCl

* Quy tắc thế : Khi tham gia phản ứng thế, nguyên tử halogen sẽ ưu tiên tham gia thế vào nguyên tử H của C bậc cao hơn (có ít H hơn).

Ví dụ : CH3–CH2–CH3  +  Br2 as\xrightarrow{\text{as}} CH3–CHBr–CH3  +  HBr

+ Chỉ có Cl2, Br2 tham gia phản ứng, I2, F2 khống tham gia phản ứng.

+ Số lượng nguyên tử H bị thay thế phụ thuộc vào tỉ lệ mol ankan và halogen.

+ Nguyên tử H của Cbậc cao dễ bị thay thế hơn nguyên tử H của Cbậc thấp.

* Phương pháp giải bài tập thế halogen

– Bước 1 : Viết phương trình phản ứng của ankan với Cl2 hoặc Br2. Nếu đề bài không cho biết sản phẩm thế là monohalogen, đihalogen,… thì ta phải viết phản ứng ở dạng tổng quát :

CnH2n+2+xBr2as,toCnH2n+2xBrx+xHBr

hoặc          CnH2n+2+xCl2asCnH2n+2xClx+xHCl

– Bước 2 : Tính khối lượng mol của sản phẩm thế hoặc khối lượng mol trung bình của hỗn hợp sản phẩm để tìm số nguyên tử cacbon trong ankan hoặc mối liên hệ giữa số cacbon và số nguyên tử clo, brom trong sản phẩm thế, từ đó xác định được số nguyên tử cacbon và số nguyên tử clo, brom trong sản phẩm thế. Suy ra công thức cấu tạo của ankan ban đầu và công thức cấu tạo của các sản phẩm thế.

You may also like...

Trả lời